Celem tego dnia jest zwrócenie uwagi na rolę mokradeł w krajobrazie oraz ich znaczenie dla ochrony zasobów wodnych, bioróżnorodności i łagodzenia skutków zmian klimatu.

Mokradła pełnią kluczowe funkcje środowiskowe. Działają jak naturalne zbiorniki retencyjne - magazynują wodę w okresach jej nadmiaru i stopniowo oddają ją w czasie suszy. Ograniczają gwałtowny spływ powierzchniowy, zmniejszając ryzyko powodzi i erozji, a jednocześnie poprawiają jakość wód poprzez ich naturalną filtrację. Są także jednymi z najcenniejszych przyrodniczo ekosystemów, stanowiąc siedliska wielu rzadkich i chronionych gatunków roślin oraz zwierząt.

Mokradła w Nadleśnictwie Supraśl

Teren Nadleśnictwa Supraśl obejmuje znaczne obszary związane z dolinami rzek, torfowiskami oraz terenami podmokłymi Puszczy Knyszyńskiej. Szczególną rolę odgrywają tu doliny rzeki Supraśl i jej dopływów, a także liczne bagna i obniżenia terenu, w których woda utrzymuje się przez znaczną część roku.

Ochrona tych siedlisk realizowana jest m.in. poprzez sieć rezerwatów przyrody. Rezerwat „Bahno w Borkach” chroni rozległe tereny bagienne w dolinie rzeki Supraśl, zachowując cenne siedliska torfowiskowe i wodno‑błotne. Równie istotne są rezerwaty takie jak „Woronicza”, „Surażkowo”, „Kozłowy Ług” czy „Budzisk”, obejmujące torfowiska, wilgotne lasy i doliny cieków, w których naturalne stosunki wodne mają kluczowe znaczenie dla zachowania wartości przyrodniczych.

Działania leśników na rzecz ochrony mokradeł

Ochrona mokradeł w Nadleśnictwie Supraśl prowadzona jest w ramach zrównoważonej gospodarki leśnej i opiera się na szeregu działań planistycznych oraz praktycznych. Jednym z podstawowych elementów jest zachowanie stref buforowych wzdłuż rzek, strumieni i obszarów podmokłych, co pozwala ograniczyć ingerencję w naturalne procesy hydrologiczne i chronić wrażliwe siedliska.

Istotną rolę odgrywa również typowanie i utrzymywanie obszarów referencyjnych, na których procesy przyrodnicze mogą przebiegać w możliwie naturalny sposób. Obszary te stanowią punkt odniesienia dla oceny zmian zachodzących w ekosystemach leśnych i wodno‑błotnych.

Nadleśnictwo Supraśl realizuje także kompleksowe działania retencyjne i przeciwerozyjne. Obejmują one m.in. spowalnianie odpływu wód, zwiększanie ich retencji w krajobrazie leśnym oraz ochronę gleb organicznych. Działania te są ukierunkowane na ograniczanie negatywnych skutków procesów klimatycznych, takich jak długotrwałe susze, gwałtowne opady czy lokalne podtopienia.

Mokradła jako element bezpieczeństwa klimatycznego

Zachowanie i ochrona mokradeł stanowią jeden z kluczowych elementów adaptacji do zmian klimatu. Obszary wodno‑błotne zwiększają odporność ekosystemów leśnych na ekstremalne zjawiska pogodowe, stabilizują stosunki wodne i wspierają trwałość lasów.

Dzień Mokradeł jest okazją do podkreślenia, że ochrona bagien, torfowisk i dolin rzecznych nie jest działaniem punktowym, lecz długofalowym procesem, realizowanym konsekwentnie w ramach codziennej pracy leśników. W Nadleśnictwie Supraśl mokradła pozostają integralną częścią krajobrazu leśnego i jednym z filarów działań na rzecz ochrony przyrody oraz zasobów wodnych.

Tekst: Małgorzata Zbyryt, zdjęcie: Adam Kisiel