Zarządzanie migracją żubra we wschodniej Polsce

Wartość projektu: 25 950 000 złotych

Wysokość wkładu Funduszy Europejskich: 22 057 500 złotych

Działania, które będą realizowane w projekcie:

• poprawa siedlisk otwartych;
• ukierunkowanie migracji żubra;
• polepszenie możliwości wymiany osobników pomiędzy istniejącymi stadami wraz z budową niezbędnej infrastruktury
• monitorowanie rozmieszczenia z wykorzystaniem telemetrii, foto pułapek oraz obserwacji bezpośrednich
• monitorowanie zdrowia zwierząt
• warsztaty, konferencje oraz plenerowe spotkania

Cel i efekty realizacji projektu:

• wzrost areału zajmowanego przez żubra poprzez wzrost skuteczności migracji osobników pomiędzy populacjami 
• minimalizacja konfliktów 

Grupy docelowe projektu: 

• Żubr bison-bonasus 
• ogół społeczeństwa, a w szczególności mieszkańcy Polski wschodniej 

#FunduszeUE

PROJEKT: Razem dla natury – ochrona gatunków i siedlisk na terenach cennych przyrodniczo (OPL2)

Podmioty realizujące Projekt:

• Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe reprezentowane przez CKPŚ
• 120 nadleśnictw z terenu 17 RDLP,
• 10 parków narodowych,
• Leśny Bank Genów Kostrzyca.

Planowany okres realizacji:

2024-2029

Cel projektu:

poprawa stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, występujących na obszarach Natura 2000 i w rezerwatach przyrody, leżących na gruntach zarządzanych przez Lasy Państwowe i parki narodowe.

Planowane działania:

• Zabiegi czynnej ochrony gatunków i siedlisk,
• Wykaszanie oraz usuwanie nalotów drzew i krzewów,
• Zwalczanie gatunków niepożądanych,
• Ograniczanie drapieżnictwa,
• Ochrona głuszca i cietrzewia,
• Ochrona zapylaczy,
• Ochrona ex situ,
• Edukacja, monitoring, wsparcie eksperckie.

Działania promocyjne i edukacyjne zostaną skierowane do następujących grup docelowych: podmiotów zaangażowanych w ochronę przyrody, pracowników LP, parków narodowych, uczelni wyższych, instytutów badawczych, NGO, a także ogółu społeczeństwa (w szczególności społeczności lokalnych z terenów, na których realizowany będzie projekt).

Planowane rezultaty:

• Powierzchnia siedlisk wspieranych w celu uzyskania lepszego statusu ochrony – 10 240 ha
• Liczba wspartych form ochrony przyrody – 4 szt.
• Liczba inwazyjnych gatunków obcych, wobec których podjęto działania ograniczające ich negatywny wpływ – 2 szt.
• Liczba gatunków zagrożonych, dla których wykonano działania ochronne – 20 szt.

Projekt stanowi kontynuację działań realizowanych przez Lasy Państwowe w ramach projektu współfinansowanego z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020.

Zasięg realizacji projektu pn. "Razem dla natury – ochrona gatunków i siedlisk na terenach cennych przyrodniczo"

Planowana wartość projektu:

• Całkowity koszt realizacji projektu oraz wysokość wydatków kwalifikowalnych: ok. 58,8 mln PLN
• Wartość dofinansowania: 50 mln PLN (85%)

#Fundusze UE

PROJEKT: Lasy dla mokradeł – ochrona siedlisk hydrogenicznych na obszarach cennych przyrodniczo (GMOK)

Podmioty realizujące projekt:

• Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe reprezentowane przez CKPŚ,
• ponad 120 nadleśnictw z 17 RDLP,
• Partnerzy projektu: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Centrum Ochrony Mokradeł

Okres realizacji:
2024-2029

Główny cel projektu:
przywrócenie funkcji lub utrzymanie stanu bagien, torfowisk i innych terenów podmokłych pozostających w zarządzie PGL LP na obszarach Natura 2000 i poza nimi na łącznej powierzchni co najmniej 10 450 ha do 30.06.2029.

Planowane działania będą ukierunkowane na ochronę siedlisk przyrodniczych oraz gatunków związanych z uwilgotnionymi (bagiennymi) obszarami zielonej infrastruktury, w szczególności wybranych siedlisk Natura 2000 tj.:
1) bagna, torfowiska i inne obszary podmokłe (7110, 7120, 7140, 7150, 7210, 7220, 7230),
2) użytki zielone (6410, 6430, 6440, 6510),
3) siedliska leśne (91D0, 91E0, 91F0).

Planowane działania obejmą 4 główne etapy:

1) Prace przygotowawcze, m.in.:

• ocena stanu i mapowanie siedlisk zgodnie z Metodyką monitoringu siedlisk przyrodniczych wg. GIOŚ,
• wyznaczenie stref buforowych wokół wybranych obszarów siedlisk przyrodniczych,
• opracowanie wskazań do prowadzenia zadań ochronnych i sposobów gospodarowania na siedliskach hydrogenicznych,
• przygotowanie niezbędnych wytycznych, ekspertyz, w tym ekspertyz hydrologicznych, dokumentacji technicznej oraz środowiskowej,

2) Działania z zakresu ochrony czynnej siedlisk i gatunków, zmierzające do zachowania i renaturyzacji siedlisk hydrogenicznych na terenach zarządzanych przez PGL LP, tj.:

• zwalczanie gatunków ekspansywnych lub obcych, w tym inwazyjnych,
• kośne i pastwiskowe użytkowanie terenu,
• wykaszanie okrajków siedlisk torfowiskowych, usuwanie podrostów drzew i krzewów, zmniejszanie zacienienia siedliska,
• budowa, odbudowa i przebudowa urządzeń piętrzących (głównie zastawek),
• zakup i montaż diverów, stacji hydro-meteo, piezometrów.

3) Monitoring hydrologiczny wybranych działań w połączeniu z monitoringiem przyrodniczym i weryfikacją przeprowadzonych działań, w tym m.in. weryfikacja terenowa na wybranych siedliskach.

4) Działania edukacyjne oraz informacyjne na temat zagrożeń i konieczności ochrony różnorodności biologicznej bagien, torfowisk i innych terenów podmokłych oraz ich funkcji i znaczenia dla całego społeczeństwa, w tym:

• upowszechnianie wypracowanych metodyk i dobrych praktyk wśród pracowników PGL LP oraz innych zarządców i użytkowników siedlisk hydrogenicznych i ich partnerów,
• organizacja wydarzeń edukacyjno-przyrodniczych,
• przeszkolenie edukatorów leśnych z tematyki ochrony mokradeł.

Działania będą skierowane do ogółu społeczeństwa, a w szczególności do następujących grup odbiorców: pracownicy LP, rolnicy, nauczyciele i edukatorzy, społeczności lokalne, rolnicy, turyści, mieszkańcy dużych miast, NGO, naukowcy, eksperci (projektanci i wykonawcy robót), instytucje zajmujące się ochroną przyrody, administracja rządowa i samorządowa, decydenci, jednostki naukowo-badawcze.

Planowane rezultaty projektu:

• Powierzchnia obszarów Natura 2000 objętych środkami ochrony i odtworzenia: ponad 10 tys. ha
• Zielona infrastruktura objęta wsparciem do celów innych niż przystosowanie się do zmian klimatu: 450 ha
• Zasięg działań/ kampanii edukacyjno-informacyjnych: 5000 osób

Planowana wartość projektu:

• Całkowity koszt realizacji projektu: 117 647 058 zł

• Kwota wydatków kwalifikowalnych: 117 647 058 zł

• Kwota dofinansowania z UE: 100 000 000 zł

#FunduszeUE

PROJEKT: OCHRONA EX SITU ŻUBRA W POLSCE

Wartość projektu: 8 950 871 PLN

Wysokość wkładu Funduszy Europejskich: 7 608 240,35 PLN

Beneficjent: Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

Działania, które będą realizowane w projekcie:

•Prowadzenie hodowli w celu zachowania zmienności genetycznej z wykorzystaniem oceny wartości genetycznej osobników na podstawie rodowodu i markerów DNA ;

•Wdrożenie programu hodowli i wymiana osobników pomiędzy stadami wraz z budową niezbędnej infrastruktury

•Wsparcie ochrony in situ poprzez wzbogacanie genetyczne stad wolnościowych osobnikami z hodowli ex situ

•Zapewnienie opieki weterynaryjnej oraz zagwarantowanie żubrom właściwych warunków

•Wsparcie hodowli i edukacji prowadzonej w ośrodkach hodowlanych poprzez dostarczenie aktualnych, rzetelnych informacji nt. gatunku.

Cel i efekty realizacji projektu:

•realizacja programu ochrony zmienności w stadach ex situ w Polsce oraz zagwarantowanie dobrostanu żubrom w zagrodach hodowlanych prowadzonych przez Partnerów.

Grupy docelowe projektu:

•Żubr Bison bonasus

•ogół społeczeństwa

#FunduszeUE

PROJEKT: SZLAKIEM ŻUBRA PRZEZ POLSKĘ WSCHODNIĄ

Beneficjent: Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

Koordynator merytoryczny: prof. dr hab. Wanda Olech – Piasecka, Instytut Nauk o Zwierzętach

Czas trwania projektu: 01.01.2025- 31.12.2029

Wartość projektu: 2 958 229 złotych

Wysokość wkładu Funduszy Europejskich: 2 514 494,65 złotych

Działania, które będą realizowane w projekcie:

• wystawy przyrodnicze  w 5 regionach Polski wschodniej;
• warsztaty edukacyjne w szkołach podstawowych w Polsce wschodniej  prowadzone przez przeszkolonych edukatorów, na podstawie przygotowanych w ramach projektu kart pracy;
• warsztaty terenowe dla administracji przyrodniczej (rdoś, GDOŚ, samorządy) będące platformą dialogu ekspertów i praktyków z urzędnikami;
• cykliczne wydarzenia plenerowe o tematyce przyrodniczej, promujące ochronę przyrody i usługi ekosystemowe w regionach wschodniej Polski zarówno wśród jej mieszkańców jak i turystów;
• otwarte spotkania ekspertów przyrodników ze społecznością lokalną, mające na celu edukację przyrodniczą dorosłych mieszkańców oraz zapobieganie konfliktom na linii przyroda- człowiek;
• kampania podnoszącą świadomość lokalnych społeczności w zakresie potrzeb i metod ochrony przyrody, ze szczególnym uwzględnieniem populacji żubra.

Cel i efekty realizacji projektu:

• edukacja i poszerzanie świadomości na temat bioróżnorodności ze szczególnym uwzględnieniem żubra, jako gatunku o wyjątkowym znaczeniu dla ekosystemu.

Grupy docelowe projektu:

• Żubr Bison bonasus
• ogół społeczeństwa, a w szczególności mieszkańcy Polski wschodniej

#FunduszeUE

PROJEKT: KOMPLEKSOWA OCHRONA ŻUBRA W POLSCE

Więcej o projekcie: https://projekt.wisent.org/

PROJEKT ADAPTACJI NIZINNEJ

Nazwa projektu:  Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach nizinnych

Planowany okres realizacji: 2016-2022 r.

Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe

Celem projektu jest wzmocnienie odporności na zagrożenia związane ze zmianami klimatu w nizinnych ekosystemach leśnych. Podejmowane działania będą ukierunkowane na zapobieganie powstawaniu lub minimalizację negatywnych skutków zjawisk naturalnych takich jak: niszczące działanie wód wezbraniowych, powodzie i podtopienia, susza i pożary.

Cel główny projektu zostanie osiągnięty poprzez realizację kompleksowych działań polegających na zabezpieczeniu lasów przed kluczowymi zagrożeniami związanymi ze zmianami klimatycznymi. Obejmą one rozwój systemów małej retencji oraz przeciwdziałanie nadmiernej erozji wodnej na terenach nizinnych.

Cele uzupełniające:

• odbudowa cennych ekosystemów naturalnych, a tym samym pozytywny wpływ na ochronę różnorodności biologicznej;
• ocena skutków przyrodniczych wykonywanych zadań realizowana poprzez prowadzenie monitoringu porealizacyjnego wybranych zadań adaptacyjnych.

W ramach projektu będą realizowane inwestycje związane z:

• budową, przebudową, odbudową i poprawą funkcjonowania zbiorników małej retencji, wraz z niezbędną infrastrukturą umożliwiającą czerpanie wody do celów przeciwpożarowych przez jednostki PSP;
• budową, przebudową, odbudową i poprawą funkcjonowania małych urządzeń piętrzących w celu spowolnienia odpływu wód powierzchniowych oraz ochrony gleb torfowych;
• adaptacją istniejących systemów melioracyjnych do pełnienia funkcji retencyjnych z zachowaniem drożności cieku dla ryb;
• zabezpieczeniem obiektów infrastruktury leśnej przed skutkami nadmiernej erozji wodnej, związanej z gwałtownymi opadami;
• przebudową i rozbiórką obiektów hydrotechnicznych niedostosowanych do wód wezbraniowych (mostów, przepustów, brodów).

Projekt wykorzystuje kompleksowe zabiegi łączące przyjazne środowisku metody przyrodnicze i techniczne. Planowane są w większości małe obiekty/budowle o prostej konstrukcji budowane z zastosowaniem materiałów naturalnych. Wybierane technologie mają być przyjazne dla naturalnego środowiska przyrodniczego.

Bezpośrednim efektem realizacji projektu będzie zretencjonowanie 2,1 mln m³ wody.

Wartość projektu

Planowany całkowity koszt realizacji projektu wynosi 234 670 000,00 zł

Maksymalna kwota wydatków kwalifikowalnych wynosi 170 000 000,00 zł

Maksymalna kwota dofinansowania z funduszy europejskich wynosi 144 500 000,00 zł

PROJEKT OCHRONY GATUNKÓW I SIEDLISK

Nazwa projektu: „Kompleksowy projekt ochrony gatunków i siedlisk przyrodniczych na obszarach zarządzanych przez PGL Lasy Państwowe"

Planowany okres realizacji: 2017-2023

Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe

Cel projektu: poprawa stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, występujących na obszarach Natura 2000, leżących na gruntach zarządzanych przez Lasy Państwowe.

Cele szczegółowe: polepszenie lub przywrócenie właściwych warunków siedliskowych, zabezpieczenie ostoi występowania i miejsc rozrodu populacji zagrożonych gatunków oraz redukcja zagrożeń, ograniczenie rozprzestrzeniania się obcych gatunków inwazyjnych.

Zakres projektu obejmuje wykonywanie działań – najlepszych praktyk w ochronie gatunków i siedlisk, zgodnie z zapisami planów zadań ochronnych, planów ochrony oraz planów urządzenia lasu sporządzonych dla obszarów Natura 2000.

Bezpośrednim efektem realizacji projektu będzie przeprowadzenie działań ochrony czynnej na ponad 90 obszarach Natura 2000, a przez to wsparcie ponad 30 typów siedlisk przyrodniczych i ponad 30 chronionych gatunków.

Wartość projektu

Całkowity koszt realizacji projektu wynosi 33 220 366,48 zł

Maksymalna kwota wydatków kwalifikowalnych wynosi 23 206 997,57 zł

Maksymalna kwota dofinansowania z funduszy europejskich wynosi 19 430 639,54 zł

PROJEKT :  POPRAWA STANU SIEDLISK WIDNYCH LASÓW I MOKRADEŁ ORAZ ZWIĄZANYCH Z NIMI ZAGROZONYCH GATUNKÓW ROSLIN W OSTOI KNYSZYŃSKIEJ PRZEZ OCHRONĘ CZYNNĄ

Więcej o projekcie: http://puszcza.uroczysko.pl

Kwota dofinansowania wynosi 3 643 922,00 zł. Realizowane za nią są następujące obiekty wchodzące w skład zagrody pokazowej:

• studnia wraz z obudową
• ogrodzenie wewnętrzne (część)
• płyta gnojowa
• cztery kładki
• wieża widokowa H=4,80 m
• brama wjazdowa
• elementy małej architektury

Wartość dofinansowania jest różna dla poszczególnych obiektów i waha się w przedziale od 30% do 100% wartości.

Dzięki uzyskanemu dofinansowaniu infrastruktura zagrody jest przygotowana na przyjęciu żubrów, które w ilości 6 sztuk zostaną wsiedlone do końca 2023 roku. Jednocześnie zagroda zostanie udostępniona dla zwiedzających. Kolejne obiekty przeznaczone dla turystów (parking, budynek edukacyjno-wystawienniczy, zaplecze handlowo-usługowe) powstawać będą w kolejnych latach, w miarę pozyskiwania kolejnych środków.